AI · Veilig gebruiken
Veilig omgaan met je gegevens bij AI
Een vraag aan AI mag best persoonlijk klinken. Toch is het verstandig om eerst na te denken welke gegevens je erin zet. Je kunt vaak dezelfde hulp krijgen zonder privé-informatie te delen.
Wat leer je?
Je kunt een opdracht aanpassen zodat er geen gevoelige gegevens in staan.
Korte uitleg
Voor hulp met een tekst heeft een chatbot meestal geen echte namen, adressen of andere privégegevens nodig. Gebruik een verzonnen oefentekst of vervang gegevens door algemene woorden. Lees je opdracht na voordat je hem verstuurt.
Herkenbaar voorbeeld
Je wilt een bericht over een afspraak laten verbeteren. Je gebruikt [naam] en [datum] in plaats van de echte gegevens en zet de juiste gegevens pas zelf in de eindversie.
Probeer het zelf
- Open de chatbot die je gebruikt. Kies een oefening zonder privégegevens.
- Kopieer de opdracht hieronder. Vervang eventuele woorden tussen [haakjes] door je eigen tekst.
- Verstuur de opdracht en lees het antwoord rustig door.
Verbeter dit verzonnen bericht. Houd het vriendelijk en kort en vul de haakjes niet zelf in: Beste [naam], kan onze afspraak op [datum] een uur later plaatsvinden?
Controleer je resultaat
Zijn de haakjes behouden? Zijn er geen namen of datums toegevoegd? Gebruik alleen deze verzonnen oefentekst en lees een echte opdracht altijd na op privégegevens.
Past het antwoord nog niet? Vertel wat anders moet en controleer de nieuwe versie opnieuw.
Meer uitleg en voorbeelden over dit onderwerp
Welke gegevens laat je weg?
- Wachtwoorden, codes en bankgegevens.
- Je volledige adres, telefoonnummer of identiteitsnummer als dat niet nodig is.
- Privéberichten of foto’s van andere mensen zonder hun toestemming.
- Gegevens over gezondheid of andere gevoelige onderwerpen als je die niet wilt delen.
Maak je vraag algemener
Je hoeft geen echte namen te gebruiken om hulp bij een tekst te krijgen. Vervang herkenbare details door neutrale woorden zoals “mijn klasgenoot” of “een klant”.
Te veel informatie: “Schrijf een bericht voor Sara de Vries uit mijn klas, met haar telefoonnummer…”
Beter: “Schrijf een vriendelijk bericht aan een klasgenoot om een afspraak te verplaatsen. Houd het kort.”
Controleer voordat je verstuurt
Lees je vraag nog één keer. Staat er iets in dat je liever niet aan een online dienst geeft? Haal het weg of schrijf het algemener. Kijk ook naar de privacy-instellingen en voorwaarden van het hulpmiddel dat je gebruikt; die kunnen per dienst verschillen.
Waarom maakt het uit wat je deelt?
Een AI-hulpmiddel is meestal een online dienst. De manier waarop een dienst je invoer verwerkt en bewaart, verschilt. Je hoeft niet alle technische details te kennen om een verstandige keuze te maken: deel zo weinig mogelijk informatie die iemand herkenbaar maakt.
Ook een combinatie van kleine details kan veel prijsgeven. Een voornaam, school, woonplaats en exacte datum samen kunnen naar één persoon wijzen. Laat daarom niet alleen wachtwoorden weg, maar kijk naar het hele verhaal in je vraag.
Maak een veilige voorbeeldsituatie
Wil je hulp bij een lastig gesprek? Beschrijf de situatie zonder echte namen of exacte gegevens. Bijvoorbeeld: “Ik wil vriendelijk aangeven dat ik meer tijd nodig heb voor een opdracht.” Voor een proeftekst kun je een verzonnen naam gebruiken of simpelweg “een collega” schrijven.
“Mijn buurvrouw op nummer 14 heeft een rekening gekregen. Schrijf een bericht namens haar.” Welke details zijn niet nodig? Je kunt schrijven: “Schrijf een kort, beleefd bericht om uitleg te vragen over een rekening.”
En als je al iets hebt gedeeld?
Verwijder het gevoelige detail uit je volgende vragen. Kijk in de instellingen van de gebruikte dienst of je een gesprek kunt verwijderen en welke gegevensinstellingen beschikbaar zijn. Als het om een wachtwoord gaat, verander dat wachtwoord meteen via de echte website van de dienst.
Gebruik AI gerust om te leren en te schrijven, maar houd privégegevens zoveel mogelijk buiten je opdrachten. Een algemene vraag levert vaak al een bruikbaar antwoord op.