ChatGPT · Betrouwbaarheid

Hoe controleer je een antwoord van ChatGPT?

Voor beginners · ongeveer 6 minuten inclusief oefenen · geen voorkennis nodig

De uitlegger vergelijkt een antwoord op een laptop met een boek

ChatGPT kan een antwoord geven dat logisch klinkt en toch onjuist is. Met deze vier stappen voorkom je dat je iets zomaar overneemt.

Probeer meteen de oefening

Wat leer je?

Je herkent controleerbare beweringen en vergelijkt die met een passende bron.

Korte uitleg

Een overtuigend AI-antwoord kan toch onjuist zijn. Kies een belangrijke bewering, open een betrouwbare bron en vergelijk onderwerp, datum en situatie. Een bronvermelding door de chatbot is zelf ook iets om na te kijken.

Herkenbaar voorbeeld

Je plant een museumbezoek. De chatbot noemt een prijs en openingstijd. Je kijkt op de officiële museumwebsite welke gegevens voor jouw bezoekdatum gelden.

Meteen naar de oefening

Probeer het zelf

  1. Open de chatbot die je gebruikt. Kies een oefening zonder privégegevens.
  2. Kopieer de opdracht hieronder. Vervang eventuele woorden tussen [haakjes] door je eigen tekst.
  3. Verstuur de opdracht en lees het antwoord rustig door.

Ik plan een museumbezoek. Welke gegevens moet ik controleren op de officiële museumwebsite voordat ik vertrek? Geef een checklist van vijf punten zonder prijzen of openingstijden te verzinnen.

Controleer je resultaat

Noemt de checklist bijvoorbeeld datum, openingstijden en tickets? Kies zelf een museum en controleer minstens twee punten op de officiële website.

Past het antwoord nog niet? Vertel wat anders moet en controleer de nieuwe versie opnieuw.

Meer uitleg en voorbeelden over dit onderwerp

Vier stappen om te controleren

  1. Markeer de feiten. Welke namen, getallen, datums of regels kun je controleren?
  2. Zoek de oorspronkelijke bron. Kijk bijvoorbeeld op een officiële website of in het document waar de informatie vandaan hoort te komen.
  3. Vergelijk de details. Kloppen de feiten echt, en gaat de bron over dezelfde situatie?
  4. Pas je tekst aan. Verwijder onbevestigde uitspraken of schrijf erbij wat je nog niet zeker weet.
Voorbeeld

Je vraagt wanneer een museum open is. ChatGPT noemt openingstijden. Controleer die op de officiële website van het museum voordat je vertrekt: tijden kunnen veranderen.

Waar moet je extra opletten?

Bij gezondheid, geld, schoolregels en wetgeving zijn fouten extra vervelend. Gebruik daar de officiële bron en vraag zo nodig hulp aan een deskundige. Een door ChatGPT genoemde link of bron is zelf ook iets om te controleren.

Een controle in de praktijk

Stel dat je voor een werkstuk leest: “De eerste elektrische auto werd in 1900 gebouwd.” Dat klinkt precies, maar er zijn verschillende manieren om “eerste elektrische auto” te bedoelen. Zoek een betrouwbare bron over de geschiedenis van elektrische voertuigen. Controleer welk voertuig, welk land en welk jaartal de bron noemt. Als bronnen verschillende definities gebruiken, schrijf dan niet zomaar één jaartal op.

Welke bron past bij je vraag?

Voor openingstijden gebruik je de officiële website van de locatie. Voor een product gebruik je de handleiding van de maker. Voor een schoolopdracht kun je een lesboek, museum of andere betrouwbare bron gebruiken. Kijk ook wanneer een pagina is bijgewerkt, vooral als de informatie snel kan veranderen.

Een zoekresultaat of een link in een AI-antwoord is nog geen bewijs. Open de bron zelf. Staat de bewering er echt? Gaat het over hetzelfde land en dezelfde periode? Een bron kan betrouwbaar zijn en toch niet op jouw vraag van toepassing zijn.

Wat schrijf je als je iets niet kunt bevestigen?

Laat het precieze getal of de stellige uitspraak weg. Je kunt ook eerlijk schrijven dat bronnen uiteenlopen, mits je die bronnen zelf hebt bekeken. Vraag ChatGPT eventueel om een neutralere formulering, maar controleer ook die nieuwe tekst.

Kleine oefening

Vraag ChatGPT naar een feit over een museum in jouw buurt. Noteer de datum, prijs of openingstijd in het antwoord. Zoek hetzelfde gegeven op de officiële museumsite. Welke bron zou jij gebruiken als je vandaag een bezoek plant?

Handige vervolgvraag: “Welke onderdelen van je antwoord moet ik zelf controleren?” Dat helpt bij het zoeken, maar vervangt je eigen controle niet.

Volgende stap

Je hebt stap 4 van 5 gelezen. In de volgende stap leer je: oefenen met de starter-prompts.

Volgende stap: oefen met Starter-prompts

Heb je nog een vraag? Stel hem hier.