Prompts · Gevorderd

Gevorderd: ontwerp en toets je eigen aanpak

Je kunt al zelfstandig opdrachten formuleren, in stappen werken en antwoorden verbeteren. Op dit niveau pak je complexere taken aan: je maakt kwaliteit meetbaar, onderzoekt aannames en tegenargumenten en test of een prompt ook in lastige situaties werkt. Deze oefeningen gaan verder dan Zelfstandig. Jij bepaalt de aanpak en blijft verantwoordelijk voor het controleren van het resultaat.

Bekijk de oefeningen
Een vriendelijke uitlegger onderzoekt en ontwikkelt ideeën

Zo gebruik je deze pagina

Van een goede opdracht naar een betrouwbare werkwijze

Open een oefening, kopieer de prompt en vervang de woorden tussen [haakjes] door jouw doel, bronnen en voorwaarden. Kies een eigen project zonder privégegevens. Voor deze oefeningen heb je geen technische kennis nodig.

Bepaal vooraf wat een goed antwoord moet bevatten. Controleer daarna de feiten, test je prompt met verschillende voorbeelden en pas hem gericht aan. Een overtuigend antwoord of een controle door dezelfde chatbot is geen bewijs dat alles klopt.

Een prompt testen

Opdracht: “Maak een planning op basis van mijn einddatum en beschikbare uren. Vraag om ontbrekende gegevens.”

Test: laat de einddatum één keer weg. Vraagt de chatbot ernaar, of verzint hij zelf een datum?

Zo controleer je of je prompt ook werkt wanneer de invoer onvolledig is.

8 oefeningen

Gevorderd-prompts om zelf te proberen

Begin bovenaan. Elke oefening leert je een nieuwe vaardigheid.

Je bouwt op van kwaliteitscriteria bepalen naar een eigen werkwijze maken en testen.

Een gesprek waarin ideeën kritisch worden besproken
1Maak kwaliteit vooraf meetbaar

Ik wil [resultaat] maken voor [doelgroep], met als doel [doel]. Mijn voorwaarden zijn [voorwaarden]. Stel vijf concrete beoordelingscriteria voor waarmee ik de kwaliteit kan controleren. Beschrijf per criterium hoe een goed resultaat eruitziet. Vraag om mijn goedkeuring en wacht voordat je het resultaat maakt.

Maak vage wensen zoals “goed” of “duidelijk” concreet voordat je begint.

2Maak aannames zichtbaar

Bekijk deze opdracht: [opdracht]. Geef aan welke informatie ontbreekt, welke aannames een antwoord zouden beïnvloeden en welke voorwaarden mogelijk botsen. Stel maximaal drie gerichte vragen. Werk de opdracht pas uit nadat ik heb geantwoord.

Controleer zelf of de chatbot belangrijke onzekerheden heeft herkend.

3Vergelijk meerdere aanpakken

Bedenk drie verschillende aanpakken voor [vraagstuk]. Gebruik deze informatie: [informatie] en deze grenzen: [tijd, middelen en voorwaarden]. Vergelijk de aanpakken op [criteria]. Geef per aanpak een voordeel, een nadeel en een situatie waarin die minder geschikt is. Adviseer een aanpak en onderbouw je keuze kort, zonder ontbrekende feiten te verzinnen.

Een vergelijking is sterker als ook de beperkingen van elke aanpak zichtbaar zijn.

4Onderzoek een sterk tegenargument

Mijn voorstel is [voorstel]. Mijn argumenten zijn [argumenten]. Geef het sterkste redelijke tegenargument. Benoem welke aanname het uitdaagt en welke informatie nodig is om beide standpunten te beoordelen. Geef daarna een aangepaste versie van mijn voorstel die rekening houdt met die kritiek.

Gebruik de kritiek om je idee te verbeteren. Controleer feitelijke claims zelf.

5Scheid bronfeiten van interpretaties

Gebruik alleen deze bronnen: [bron A] en [bron B]. Beantwoord [vraag]. Maak een tabel met: feit of uitspraak, ondersteunende passage, bron en eventuele onzekerheid. Zet je eigen interpretaties in een apart onderdeel. Benoem tegenstrijdigheden en kies niet zelf welke bron gelijk heeft als daarvoor bewijs ontbreekt.

Lees de passages zelf na: een chatbot kan een bron verkeerd samenvatten.

6Test je eigen prompt

Mijn prompt is [prompt] en het gewenste resultaat is [resultaat]. Bedenk drie kleine testgevallen: een gewone situatie, ontbrekende informatie en tegenstrijdige voorwaarden. Geef per test aan welk gedrag ik van de chatbot zou moeten verwachten. Stel daarna verbeteringen aan mijn prompt voor. Beweer niet dat de prompt getest is: ik voer de tests zelf uit.

Probeer de verbeterde prompt zelf met elk testgeval en vergelijk de resultaten.

7Voer een gerichte kwaliteitscontrole uit

Beoordeel deze conceptversie: [tekst] aan de hand van deze afgesproken criteria: [criteria]. Geef per criterium een concreet voorbeeld uit de tekst en een verbeterpunt als dat nodig is. Benoem feiten die nog controle vragen. Vraag welke verbeteringen ik wil doorvoeren en wacht op mijn antwoord. Pas daarna alleen die punten aan.

Je houdt controle over wijzigingen en verifieert feiten buiten het gesprek.

8Bouw een herbruikbare werkwijze

Help mij een herbruikbare prompt te maken voor [terugkerende taak]. De gebruikers zijn [doelgroep]. Vraag eerst welke invoer nodig is, welke voorwaarden gelden en hoe ik het resultaat beoordeel. Wacht op mijn antwoorden. Maak daarna een prompt met invulvelden tussen [haakjes], duidelijke stappen, een afspraak voor ontbrekende informatie en een eindcontrole. Geef één fictief voorbeeld en twee testgevallen die ik zelf kan uitvoeren.

Bewaar de prompt pas als je hem hebt getest. Gebruik fictieve gegevens bij het oefenen.

9Maak een gedicht over een regenachtige dag

Schrijf een origineel gedicht van drie strofen van vier regels over een regenachtige dag. Laat de lezer geluid, geur en gevoel van regen ervaren via concrete beelden. Begin somber en eindig met een klein lichtpunt. Gebruik eenvoudige woorden en vermijd een verplicht rijmschema.

10Maak een gedicht over de vier seizoenen

Schrijf een gedicht in vier korte strofen, één per seizoen. Gebruik in elke strofe een concreet beeld, een geluid en een verandering in de stemming. Laat een terugkerend voorwerp, zoals [voorwerp], door alle seizoenen meegaan. Houd de taal helder en origineel; rijm is niet verplicht.

11Maak een liedtekst over verandering en groei

Schrijf een originele liedtekst over verandering en groei voor een rustig popnummer. Maak twee coupletten van vier regels en een herkenbaar refrein van vier regels. Gebruik concrete beelden uit [omgeving] en een hoopvolle toon zonder clichés. Lever alleen de tekst met labels 'Couplet' en 'Refrein'; imiteer geen bestaande artiest of liedtekst.

12Schrijf een gedicht over eenzaamheid

Schrijf een gedicht van drie strofen over eenzaamheid. Gebruik concrete beelden uit een gewone omgeving, zoals een tafel, straat of trein, in plaats van alleen gevoelens te benoemen. Laat in de laatste strofe een mogelijkheid tot contact verschijnen zonder een makkelijke oplossing te beloven. Gebruik eenvoudige, zorgvuldige taal.

13Maak een gedicht over het leven van een stad

Schrijf een gedicht van vier strofen over een drukke stad van ochtend tot nacht. Laat elke strofe een ander geluid en een ander menselijk moment zien. Gebruik korte, ritmische regels en concrete beelden in plaats van algemene woorden als 'druk' en 'levendig'. Sluit af met een onverwacht stil beeld.

14Maak een verhalend gedicht over de sterren

Schrijf een verhalend gedicht van vier strofen over iemand die op [plek] naar de sterren kijkt. In elke strofe gebeurt een kleine stap in een persoonlijke herinnering of beslissing. Gebruik beelden van licht en afstand zonder wetenschappelijke feiten te verzinnen. Laat de laatste regel teruggrijpen op het begin.

15Maak een gedicht over het verstrijken van tijd

Schrijf een gedicht van drie strofen over het verstrijken van tijd. Gebruik één voorwerp, bijvoorbeeld [voorwerp], dat in elke strofe verandert. Laat verleden, heden en toekomst voelbaar zijn zonder die woorden als kopjes te gebruiken. Kies een rustige toon en vermijd bekende uitdrukkingen over klokken en zandlopers.

16Schrijf een gedicht over de horizon

Schrijf een gedicht van drie strofen over de horizon als symbool voor een nieuw begin. Gebruik in elke strofe een ander landschap of moment van de dag. Laat de spreker eerst twijfelen en daarna een kleine stap zetten. Houd de beelden concreet en vermijd de woorden 'oneindig' en 'avontuur'.

17Maak een gedicht over hoop in moeilijke tijden

Schrijf een gedicht van drie korte strofen over hoop in moeilijke tijden. Gebruik beelden van licht en warmte, maar laat ook ruimte voor verdriet. Laat één klein gebaar tussen mensen centraal staan. Kies een rustige, oprechte toon en vermijd de belofte dat alles vanzelf goed komt. Rijm is niet nodig.

Onthoud: controleer belangrijke feiten bij betrouwbare bronnen. Deel geen privégegevens en voer de voorgestelde tests zelf uit.

Oefen verder op het niveau Zelfstandig · Bekijk alle promptniveaus